2

 

*  पुरा स्वर्गलोके इन्द्र: देवानां नृप: अभवत् /

    previously  in-heaven  Indra  of-Gods king    was

 

* यथा पृथिव्यां नराणां नृपा भवन्ति ,

    as  on-earth  of-people   kings   were

 

   तथा एव स्वर्गलोके देवानां नृप इन्द्र: /

     so    in-heaven   of-Gods   king Indra

 

* तस्य सभायां बह्व्य:  देवकन्या: प्रतिदिनं नृत्यन्ति स्म /

    in-his-assembly   many nymphs  everyday   dance

 

* तासु देवकन्यासु मेनका नाम काचित् सुन्दर्यवर्तत /

   among-these nymphs  Menaka  named  some  (beauty-existed)

 

* कदाचित् सा स्वर्गलोकात् पृथिवीम् अगच्छत् /

    sometime  she  from-heaven  earth   went

 

* यदा सा पृथिव्याम् अभ्राम्यत्

    when  she  on-earth   wandered

 

   तदा सा कस्मिन्नपि वने कञ्चन मुनिम् अपश्यत् /

     then she  in-some-forest   some sage   saw

 

* सा तस्य मुने: समीपं गत्वा चिरं तस्य मुखम् ऐक्षत /

    she  of-that-sage   near  having-gone, 

    ( old )   his face  saw

 

* स मुनि: नेत्रे निमील्य ईश्वरम् एव चिन्तयति स्म /

    the sage   2eyes  having-closed   God    contemplates

 

* तस्य मुने: पुरत: स्थित्वा मेनका तम् अपृच्छत् /

    of-that-sage  in-front-of  having-stood

    Menaka   him   asked

 

* हे मुने, क: त्वम् ? किं तव नाम ?

    hey muni,  who  you ?   what   your  name ?

 

   त्वं कं चिन्तयसि ? त्वं सुन्दर: भवसि /

     you   who    contemplate ?  you  beautiful   are

 

* त्वां दृष्ट्वा अहं सुखं लभे /

    you  having-seen    i  happiness   obtain

 

* अपि त्वं मां दृष्ट्वा सुखं लभसे ? इति /

    also  you     me  having-seen,  happiness  obtain ?

 

* तस्या नार्या: तत् वचनं श्रुत्वा स मुनि: तां नारीम् ऐक्षत /

    of-that-woman  that speech  having-heard

    the sage    the woman     saw

 

* अतीव सुन्दरं तस्या मुखं शरीरं च इक्षित्वा स मुनि: ईश्वरम् अपि व्यस्मरत् /

    very beautiful   her  face, and body  having-seen

    the sage  God        forgot

 

* स: अचिन्तयत् - का एषा नारी ? न अहम् एतां कदापि अत्र वने एक्षे /

    he  contemplated - who this women ?

    no  i  her   at-anytime-allways  here  in-forest   see

 

* एषा अतीव सुन्दरी /

    she  very  beautiful

 

* एतस्या मुखं चन्द्र इव शोभते /

    her face   moon like   shines

 

   यदि एषा मे भार्या भवेत्

     if  she  my wife   should-be

 

   तर्हि अहम् एतस्या: कृत ईश्वरम् अपि त्यजेयम् /

     then  i  of-her   have-made     God even  should-abandon

 

* इति चिन्तयित्वा स मुनि: तां नारीम् अभाषत -

    thus  having-contemplated,  the sage  the woman   spoke

 

   हे नारि, अहं विश्वामित्र: नाम मुनि: /

           i   Vishvamitra  named   sage

 

* पुरा अहं नृप: अवर्ते /

    previously  i  king   turned-existed-was

 

* किन्तु ईश्वरं द्रष्टुम् अहं वनम् आगत्य तप: करोमि /

    but   God  to-see,  i  forest  having-come   tapas   do

 

* अहं चिरं न कामपि नारीम् अपश्यम् /

     i   (              )       woman  saw

 

* तथापि अद्य त्वां दृष्ट्वा अहं तुश्यामि /

    (so-even) today     you  having-seen,  i   enjoy

 

* अहं तुभ्यम् एव अद्य स्पृहयामि /

    i  for-you    today   make-eager

 

* त्वं मे भार्या भवेति त्वाम् अद्य अहम् अर्थये /

    you  my wife  should-be,  you today  i  request

 

* त्वया सह अहं सुखं लभेय,

     with-you   i    happiness  should-obtain

 

   मया च सह त्वमपि सुखं लभेथा: /

     and with-me   you  even  happiness   should-obtain

 

* मम तपसा प्रसन्न ईश्वर एव मम भक्ते:

     with-my-tapas  pleased God    with-my-devotion

 

   एतत् फलं मह्यं यच्छति इति अहं मन्य इति /

     this fruit(girl)    to-me   give   thus  i  thought(perf) 

 

* तस्य मुने: तत् मधुरं वचनं श्रुत्वा

    of-that-sage     that   sweet  speech  having-heard

 

   प्रसन्ना सा मेनका तेन मुनिना सह एव तस्मिन् वने अवसत्

     pleased  she Menaka  with-that-sage   in-that-forest   dwelled

 

* अथ तयो: एका कन्याजायत /

     then  of-those2   a   girl-birth

 

* यदा सा कन्याजायत,

     when  the  girl-birth

 

   तदा एव विश्वामित्र: मुनि: मेनकां त्यक्त्वा अन्यत्र अगच्छत् /

     then   Vishvamitra Sage  Manaka  having-abandoned

     else-where    went

 

* तत् एव स्वर्गलोक इन्द्र: मेनकाम् अस्मरत् - क्व सा मेनका ?

    that   heaven   Indra   Menakam  remembered

     where   she Menaka

 

   सा स्वर्गलोकं पुन: आगत्य मम सभायां नृत्यतु इति /

     she  heaven  again  having-come, in-my-assembly   will-dance

 

* तत: सा मेनका अपि स्वां कन्यां पृथिव्यां वने एव त्यक्त्वा स्वर्गलोकम् अगच्छत् /

     thence  she Menaka  own-girl  on-earth

     in-forest   having-abandoned   heaven  came

 

* तदा तां वने पतितां बालां दृष्ट्वा सर्वे शकुन्ता:

   then    in-forest  fallen girl  having-seen,  all birds 

 

  तस्या: समीपम् आगच्छंस् तस्यै च स्वमन्नं जलं च अयच्छन् /

     of-her  near   came,   and  to-her  own food   and water  gave

 

* एवं शकुन्ताम् ताम् अरक्षन् सा च अवर्धत /

     thus  Sakunta  her  protected   and she  grew

 

* अथ एकदा कण्व: नाम मुनि: तां बालिकां वने अविन्दत् /

    then  once  Kanva named sage,  the girl  in-forest   found

 

* स च तां स्वम् आश्रमं नीत्वा ताम् अपालयत् /

    and he  her  own  Ashram  having-led,  her  protected

 

* स कण्व: मुनि: एव मे जनक इति स अमन्यत /

    he Kanva sage    my  father,   he thought

 

* स च तां स्वां कन्याम् अमन्यत /

    and he  her  own  girl   thought

 

* यदा सा कन्या तरूणी अभवत् ,

     when  the girl   young   was

 

   तदा दुष्यन्त: नाम नृप: तां कण्वस्य मुने: आश्रम ऐक्षत /

      then  Dushyanta named king, her of-Kanva-sage  ashram  saw

 

* तां दृष्ट्वा प्रसन्न: दुश्यन्त: नृप: ताम् आर्थयत -

    her  having-seen  pleased-Dushyanta-king   her   requested

 

   हे नृप, मम नाम शकुन्तला इति /

     hey king,  my name  Shakuntala

 

* यदि मम पुत्र एव त्वद् अनन्तरं नृप: भवेत्

    if  my son   (   )    afterward   king   should-be

 

   तर्हि एव अहं तव भार्या भवेयम् इति /

     then   i   your wife  should-be

 

* तथा भवतु इति दुष्यन्त: शकुन्तलाम् अभाषत्  /

    so   will-be,    Dushyanta   to-Shakuntala   spoke

 

* तत: सा तस्य भार्या अभवत् /

    thence  she   his   wife     became

 

* तयो: भरत: नाम पुत्र: अजायत ?

     from-them2   Bharata named son   was-born

 

* स एव दुष्यन्तात् अनन्तरं नृप: अभवत् /

    he     from-Dushyanta   afterwards    king   was

 

* भरत: यस्य देशस्य नृप: स भारत: देश: /

    Bharata  of-which-country   king     he India  country

 

* तस्मात् जना: तं देशं भारतदेशं वदन्ति /

    from-that  people  him  country   India   say